Tüp bebek nedir? 6 soruda en başından aşama aşama tüp bebek süreci

Tüp bebek nedir ve kimler tüp bebek yapabilir? Bu yola girdiyseniz en başından itibaren adım adım, aşama aşama tüp bebek sürecini bilmelisiniz. Tüm ayrıntılarıyla tüp bebek sürecini anlattık. Tüp bebek sürecinde ailelerin bilmesi gerekenler ve tüp bebek yöntemi hakkında her şey...


Tüp bebek nedir diye merak ediyorsanız bu yazıda tüp bebek süreciyle ilgili her ayrıntıyı bulacaksınız. İlk önce bilmeniz gereken kimler tüp bebek yapabilir, tüp bebek tedavisi kimler için uygundur. Bu süreçte kafanız oldukça karışık olabilir. Sıfırdan, ta en başından tüp bebek sürecini aşama aşama anlattık. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum, Perinatoloji ve Yüksek Riskli Gebelikler Uzmanı Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu, tüp bebek yöntemiyle ilgili merak edilen soruları yanıtladı.

1. Tüp Bebek Nedir?

Tüp bebek tedavisi çocuk sahibi olamayan çiftlerin detaylı değerlendirilmesi sonrası, uygun hastalara uygulanan bir tedavidir. Temel olarak; çeşitli ilaçlarla kadının yumurtaları geliştirilir, bu yumurtalar toplanır ve erkekten alınan sperm ile laboratuvar ortamında döllenme sağlanarak elde edilen embriyonun rahim içine verilmesi şeklinde uygulanır.

2. Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Ortaya Çıktı?

Tüp bebek tarihçesi şu şekilde: 1878 yılında laboratuvar ortamında yumurta hücresinin döllenebileceği, Avusturyalı bir embriyolog olan Samuel Leopold Schenk tarafından gözlemlenmişti. Memeli hayvanlarla araştırmalarını yapan Schenk tavşan ve kobayların yumurta hücreleri ile spermleri bir araya getirdiğinde, kültür ortamında hücre bölünmesi olduğunu bildirmiştir. Yapılan sayısız çalışmalar sonucu elde edilen bilgi birikimi ile dünyanın ilk tüp bebek tedavisi sonrası sağlıklı doğumu, Edwards, Steptoe ve Purdy’den oluşan İngiliz ekip tarafından 1978 yılında gerçekleştirildi. Günümüzde ise teknikler geliştirilerek devam etmektedir.

3. Kimler Tüp Bebek Yapabilir?

Doğal yollarla çocuk sahibi olamayan kişiler tüp bebek tedavisine adaylardır.

Erkeklerde semen analizinde sperm bulunamaması,

  • Geçirilmiş enfeksiyon
  • Genetik problemler
  • Kanser nedeniyle radyoterapi / kemoterapi öyküsü gibi sperm kalitesini, sayısını olumsuz etkileyen durumlarda
  • Erkekte boşalma problemi gibi birçok farklı nedende tüp bebek tedavisi denenebilmektedir.

 

Kadınlarda ise vajinismus gibi ilişkiye engel durumlarda

  • Geçirilmiş operasyon, enfeksiyon gibi tüplerin tıkanmasına yol açan ve dolayısıyla yumurta hücresi ve spermin bir araya doğal yolla gelemedikleri durumlarda,
  • Polikistik over hastalığı gibi yumurtlama problemlerinde
  • Hiçbir infertilite nedeni bulunamayan açıklanamayan infertilitesi olanlarda
  • Çikolata kisti gibi tüplerin fonksiyonunu ve yumurtalık rezervini olumsuz etkileyebilecek endometriozisi olanlarda
  • 38 yaş üstü kadınlarda erken yumurtalık yaşlanma riski olan yumurtalık rezerv tehdidi olanlarda
  • İleri yaş nedeniyle yumurta hücrelerinin sayı ve kalitesini olumsuz etkileyen durumlarda,  tüp bebek tedavisi tercih edilebilmektedir.

4. Adım adım tüp bebeğe karar verdikten sonra gerçekleşecek süreçler nelerdir?

Genel olarak tüp bebek tedavisinin standart protokolleri olmakla beraber, kullanılan ilaçlar, tedavi süresi, yaklaşım kişiye özel şekillendirilir ve uygulanır.

Çoğunlukla, tedavi menstrual döngünün ilk günleri başlanır. Kişinin yaşına, yumurtalıklarında bulunan ve bize yumurtalık rezervi hakkında bilgi veren folikül sayısına, hormon seviyelerine göre hormon ilacı ve ilacın dozu kişiye özel olarak belirlenir.

Kişiden kişiye değişse de yaklaşık 8-12 gün arası bu ilaçlar ile yumurtalıklarda bulunan yumurta hücrelerinin gelişimi uyarılarak kontrollü bir şekilde gelişmeleri sağlanır. Bu süreçte 2-3 günde bir hastanın yumurtalık gelişimi ultrason ile takip edilir.

Yumurta hücrelerinin içinde bulunduğu foliküller belli bir boyuta ulaştığı zaman yumurtlamayı sağlayacak farklı bir ilaç uygulanır ve bundan 34-36 saat sonra yumurta toplama işlemi yapılır.

Yumurta toplama işlemi genellikle anestezi altında, vajinal yoldan ultrason eşliğinde yapılan ağrısız bir işlemdir.

Çıkan yumurtalar laboratuvar ortamında sperm ile bir araya getirilir. Döllenme sonrası elde edilen embriyolar, bir süre takibin ardından, sayısına, kalitesine göre yine kişiye özel verilecek kararla rahim içine yerleştirilir ve/ veya daha sonra transfer etmek üzere dondurulur.

Embriyo transferi sonrasında yaklaşık 12 gün sonra kandan bakılacak beta HCG hormonu ile gebelik olup olmadığı değerlendirilir.

5. Teknik olarak Tüp Bebekte izlenen yöntem nedir?

Tüp bebek tedavisinde iki farklı dölleme tekniği vardır. Bunlardan birincisi klasik yöntem olan spermleri yumurta ile aynı ortama bırakıp, spermlerin yumurta içine kendilerinin girmesini ve döllemesini bekleyerek yapılan yöntemdir.

Diğer yöntem ise günümüzde sıklıkla kullanılan tek bir spermin mikroskop altında özel bir pipet yardımı ile alınıp, yumurtalığın içine enjekte edildiği mikroenjeksiyon yöntemidir. Tüp bebek uzmanları çiftin durumuna göre en yüksek başarı oranını yakalamak için hangi yöntemin uygun olduğuna karar verirler.

6. Tüp Bebek sürecinde aileler nelere dikkat etmeli?

Öncelikle tüp bebek tedavisine başlamadan önce çift sağlıklı bir hayat tarzını benimsemiş olmalıdır.

  1. Özellikle sigara kullanımı hem yumurtalıklara hem spermlere zararlı etkisi nedeniyle tedaviden 2-3 ay önce kesilmelidir.
  2. Kişi fazla kiloları varsa bu dönemde vermeli ve ideal kilosuna ulaşmalıdır. Fazla kilo başarı şansını düşürebildiği gibi olası bir gebelikte de gebeliğin problemli geçme riskini artırmaktadır. Dolayısıyla sağlıklı ve dengeli beslenme ve düzenli egzersiz bu dönemde yaşam tarzı haline getirilmelidir.
  3. Yumurtalıklar uyarıldığı için boyutları artmakta ve ağrıya neden olabilmektedir. Bu nedenle tedavi başladığı zaman ağır sporlardan kaçınmakta fayda vardır. Bu dönemde yürüyüş yapılması en uygun egzersizdir.
  4. Yumurta toplama işlemi öncesindeki tedavi döneminde ve embriyo transferi sonrası yaklaşık 1 haftalık dönemde cinsel birliktelik olmamalıdır.
  5. Embriyo transferinden sonra yaklaşık 30-45 dakikalık bir istirahat ardından hastaneden çıkış yapılabilmektedir.
  6. Daha sonrasında ağır egzersiz ve cinsel ilişki haricinde rahatlıkla günlük yaşamlarına, iş rutinlerine devam edebilirler. Bu süreçte kendilerine önerilen ilaçları aksatmadan kullanımları önemlidir.

 

 

İlginizi Çekebilir

Etiketler: #Hamilelik