Migrende botoks etkili bir çözüm mü?

Migren kişinin en üretken olduğu genç ve orta yaşlarda, kadınları erkeklere oranla daha fazla etkileyen ve sık görülen bir baş ağrısı hastalığıdır. Migren için önerilen çözümlerden biri de botokstur. Peki, migrende botoks etkili bir çözüm müdür? Prof. Dr. Pınar Yalınay Dikmen anlatıyor...


 

Türkiye genelinde yapılan çalışmada toplumda görülme oranı % 22 olarak bulunmuştur. Yani aslında genç ve orta yaşlarda her beş kişiden biri migren hastasıdır. Ancak her kişinin migren atakları sıklığı, şiddeti ve bu nedenden ötürü yaşadığı kısıtlılık birbirinden farklı olabilir. Bilim insanları baş ağrısı ve atak sırasında eşlik edebilecek bulantı, kusma, ışık ve sesin rahatsız edici olması gibi belirtilerin, migrenli kişilerin beyinlerinin aşırı uyarılabilir olması ile açıklıyorlar. Yani iç (stres, uykusuzluk, öğün atlamak) ve dış tetikleyiciler (lodos, saçı ıslak dışarı çıkmak vs.) migren atağını başlatmak üzere programlanmış bir beyin yazılımı mevcut bu kişilerde.

Migren kişinin aile, iş, arkadaşlık hayatını etkileyen bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmalara göre, migren günlük yaşam aktivitelerinde yarattığı kısıtlılık nedeni ile 350 üzerindeki hastalık arasında ilk 10 içinde, bazı yıllarda ikinci sırada yer alır. Bir ayda baş ağrısı çekilen gün sayısının fazlalığı ve ataklarının kişinin günlük yapacağı işleri ne oranda kısıtladığı migrenin yarattığı yükü değerlendirirken dikkate aldığımız belirleyicilerdir.

Temel kabul, bir hastalığın kronik olarak tanımlanması için en az üç aydır sürüyor olmasını gerekliliğidir. Kronik migren derken de Uluslararası Baş Ağrısı Hastalıkları Sınıflamasındaki tanı kriterlerini kullanılıyoruz. Kronik migren tanısı hastanın 3 ay sürede veya daha uzun zamandır, ayda 15 günden fazla baş ağrısının olması, bu ağrı özelliklerinin ayın en az 8 gününde migren tanı kriterlerini karşılaması durumunda konulur. Tahmin edilebileceği üzere kişinin migren baş ağrısı ile mücadele ettiği gün sayısı arttıkça kullandığı ilaç miktarı, karanlık bir odaya çekilip uyuduğu, işini gücünü yapamadığı zamanlar çoğalacak ve migrenin kişinin hayatında yarattığı yük de her açıdan artacaktır. Bu durumda en ideal çözüm kişinin migrenle nasıl yaşayacağını, duruma özel tedavinin nasıl olması gerektiğini bir baş ağrısı uzmanı ile birlikte yönetmesidir. Her konuyu uzmanına sormak lazım değil mi?

KRONİK MİGREN HASTALARINDA BOTOKS TEDAVİSİ

Kronik migren hastalarında yapılan PREEMPT çalışmaları, Botoks tedavisinin baş ağrısı ataklarının sayısını ve sıklığını anlamlı oranda düşürdüğünü, migrenin yarattığı yükü azalttığını ve kişinin yaşam kalitesini arttırdığını gösterilmiştir. Bu bilimsel kanıtlar ışığında, 2010 yılında ilk olarak Amerika’da FDA tarafından uygun bulunan ve yaygın olarak kullanılmaya başlanan bu tedavi, 2011’den beri Türkiye’de de Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmıştır.

MİGRENDE BOTOKS TEDAVİSİ NE ZAMAN ETKİ GÖSTERİR?

Kronik migren tedavisi için Botoks uygulamasını yaparken PREEMPT protokolünü kullanıyoruz. Yani migrenli kişi bu tedaviyi Türkiye, İngiltere ya da Kore’de yaptırsa da baş ağrısı uzmanı aynı protokol doğrultusunda benzer uygulamayı yapıyor. Bu tedavide baş ağrısı hastalıkları uzmanı tarafından kişinin başının önünde, arkasında ve omuzlarında da yer alan yedi anatomik bölgedeki 31 noktaya, sabit dozda Botoks uygulanması yapılmaktadır (Şekil 1). Yapılan bilimsel çalışmalar ile etkinliği, güvenilirliği kanıtlanmış ve tüm dünyada nöroloji uzmanları tarafından kronik migren tedavisi için uygulanan standart bir protokoldür. Botoks tedavisinin etkinliği 4-10 gün içinde başlar ve yaklaşık 3-4 ay kadar devam eder.

 

Bilimsel veriler kronik migrende Botoks uygulamasının, hastaların hem yaşam kalitesini arttırdığını, hem de ağrı ve ağrı ile ilişkili bulantı, kusma, ışık ve ses rahatsızlığı gibi eşlikçi şikayetleri ortadan kaldırdığını ya da azalttığını göstermektedir. Botoks tedavisi kronik migren hastalarında güvenle kullanılabilecek, etkin bir tedavidir. Ancak migren tedavisi kişinin üzerine dikilir, yani özel olarak tasarlanır. Bu bağlamda migrenle yaşam için baş ağrısı uzmanı ile görüşüp sizin için en ideal tedavi ve öneriler nelerdir öğrenmek, bu hastalığın getirdiği yükten kurtulmak için en ideal çözüm olacaktır.

Maslak Acıbadem Hastanesi, Nöroloji Bölümü

Prof. Dr. Pınar Yalınay Dikmen