Uzman açıkladı: Hindistan Nipah Virüsü nedir, nasıl yayılıyor? Nipas Virüsü'nün belirtileri ve korunma yolları
Hindistan'ın Batı Bengal eyaletinde yarasalardan bulaşan Nipah Virüsü alarmı verildi. Peki, Nipah Virüsü tam olarak nedir, nasıl bulaşır ve en önemlisi yeni bir pandemiye yol açar mı? İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Şebnem Aydoğdu, Nipah virüsü hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı...
Aybüke Sengir
Nipah Virüsü, son yıllarda adı daha sık duyulan, zoonotik yani hayvandan insana geçebilen bir enfeksiyon etkenidir.
Erken dönemde grip benzeri şikayetlerle başlayabildiği için ilk günlerde fark edilmesi zorlaşabilir; bazı vakalarda ise sinir sistemi tutulumu ve solunum problemleriyle ağır bir tablo gelişebilir. Bu nedenle bulaş yollarını bilmek, riskli temasları azaltmak ve özellikle seyahat sonrası belirtileri doğru yorumlamak önem taşır.
NİPAH VİRÜSÜ NEDİR?
Nipah Virüsü, Paramyxoviridae ailesine ait, RNA yapısında zoonotik bir virüstür. En sık kaynak olarak meyve yarasaları öne çıkar; enfekte hayvanlardan insanlara doğrudan ya da dolaylı temasla bulaşma ihtimali bulunur. Ayrıca insandan insana bulaşma yeteneği de bildirilmiştir; bu durum, salgın potansiyelini artıran önemli bir noktadır.
NİPAH VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR, RİSK NEREDE ARTAR?
Bulaş, meyve yarasalarıyla kontamine olabilen yiyeceklerin tüketimiyle ya da enfekte hayvanlarla temas sonrası gerçekleşebilir. Bazı bölgelerde domuzlar ara konak olarak önem taşır; domuz eti ve domuz ürünleriyle temasın risk artırabildiği belirtilir. Salgın dönemlerinde hayvansal ürünlerle temasın azaltılması ve hijyen kurallarına daha sıkı uyulması gerekir.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
Nipah Virüsü enfeksiyonunun erken döneminde, mevsimsel enfeksiyonlarla karışabilen şikayetler görülebilir. Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrısı, halsizlik, boğaz ağrısı, öksürük, mide bulantısı ve kusma bu dönemde öne çıkan yakınmalardır. Daha ağır tabloda ise ensefalit bulguları dikkat çeker; zihin bulanıklığı, sersemlik, konfüzyon, kontrol dışı titreme ve kasılmaların eşlik ettiği nöbetler, koma ve solunum yetmezliği gelişebilir.
TANI VE TEDAVİDE MEVCUT DURUM NEDİR?
Güncel bilgiler doğrultusunda Nipah Virüs enfeksiyonuna yönelik özel olarak geliştirilmiş bir aşı veya ilaç bulunmamaktadır. Bu nedenle erken farkındalık, riskli temasın azaltılması ve şikayet geliştiğinde hızlı tıbbi değerlendirme ön plandadır.
KORUNMAK İÇİN NELERE DİKKAT ETMEK GEREKİR?
Gıda kaynaklı bulaş riskini azaltmak adına sebze ve meyveler çok iyi yıkanmalı, mümkünse kabukları soyulmalı, pişirme ve kaynatma süreçlerine özen gösterilmelidir. Etler, özellikle riskli dönemlerde, iyi pişirilerek tüketilmelidir. Salgın halinde hayvansal ürünlerle ve hayvanlarla temasın sınırlandırılması, kişisel hijyen uygulamalarının artırılması önem taşır.
TÜRKİYE İÇİN RİSK VAR MI, SEYAHAT EDENLER NE YAPMALI?
Mevcut aşamada Türkiye için doğrudan bir tehditten söz edilmemekle birlikte, uluslararası seyahat ve insandan insana bulaş ihtimali nedeniyle küresel hareketlilik bir risk unsuru oluşturur. Virüsün tespit edildiği veya yüksek riskli kabul edilen bölgelere seyahat eden kişilerin önlem alması gerekir. Seyahat sonrası 45 gün içinde belirtiler ortaya çıkarsa, mutlaka doktora başvurulmalı ve başvuru sırasında seyahat öyküsü açıkça paylaşılmalıdır.
