Uzmanından tüm detaylarıyla: Et tüketmeden de sağlıklı ve ışıltılı bir sen mümkün mü?

Et tüketimini azaltma veya tamamen bırakma trendi, sofralarımızda olduğu kadar kafalarımızda da pek çok soruyu beraberinde getiriyor. Peki, bu dönüşüm gerçekten sağlıklı bir tercih mi, yoksa bazı riskleri de barındırıyor mu? Tüm bu merak edilenleri ve etsiz beslenmenin inceliklerini Uzm. Dyt. İrem Aksoy'a danıştık.

•Et tüketimini azaltmak veya tamamen bırakmak, kadınların genel sağlıklarına (kalp sağlığı, kanser riski, iltihaplanma) ne gibi olumlu katkılar sağlayabilir? Bilimsel veriler ne diyor?

Sağlıklı beslenmede bir denge ve sürdürülebilirlik söz konusu olmalıdır. Bu nedenle et tüketimini tamamen bırakmak değil de yeteri kadar tüketmek daha sağlıklı olabilir. Yapılan çalışmalar kırmızı etin daha az tüketildiği Akdeniz tipi beslenen kadınların; kalp damar hastalıkları, kanser, iltihaplanma ve sindirim sistemi hastalıkları riskinin azaldığını destekliyor.

•Et tüketimini bıraktığımızda saçlarımız, cildimiz veya tırnaklarımız olumsuz etkilenir mi? Protein, demir, çinko gibi besin öğelerinin eksikliği güzelliğimize nasıl yansır?

Elbette, etin içeriğindeki protein, demir, çinko, B12 vitamini gibi temel besin ögeleri sürdürülebilir sağlık için önemlidir. Örnek vermek gerekirse, çinko cilt bariyerinin oluşumu ve işleyişinde, cildin çeşitli katmanlarındaki bağışıklık ve antioksidan tepkisinin düzenlenmesinde ve kolajen sentezinde önemli rolü vardır. Dolayısıyla bu besin ögelerinin eksikliği güzelliği tehdit edebilir.

•Bitkisel bazlı beslenen birinin, cildinin parlaklığını, saçlarının gücünü ve tırnaklarının sağlığını korumak için hangi besinlere odaklanmalı? "Güzellik besinleri" dediğimiz şeyler nelerdir?

A vitamini, B grubu vitaminler, C vitamini, E vitamini, demir ve çinko gibi mineraller, omega-3 yağ asitleri içeriği bakımından zengin olan besinlere hem cilt, hem saç hem de tırnak sağlığı için beslenmemizde yer vermek gerekir. Bu içeriklere bağlı olarak; avokado, havuç, yeşil sebzeler, kapya biber, kivi, çilek, keten tohumu, çiya tohumu, ceviz, badem, kaju, kabak çekirdeği, yulaf gibi besinler güzellik besinleri olarak söylenebilir.

•Vejetaryen veya vegan diyetlerin ciltteki akne veya hormonal denge üzerindeki potansiyel etkileri var mıdır?

Bitki bazlı diyetler lif, antioksidan ve fitokimyasallar yönünden zengin içeriğe sahiptir dolayısıyla antiinflamatuar etki gösterdikleri için akne sorununa çözüm sağlayabilir. Vejetaryen ve vegan beslenmeye rağmen vücudun ihtiyacı olan besin ögelerinin tam anlamıyla karşılandığı bir diyet programı sürdürülüyorsa hormonal denge desteklenebilir. Fakat besin ögeleri eksikliği ve yetersiz beslenme söz konusuysa hormonal denge bozulabilir, kadınlarda regl düzensizliği, tiroid hormon dengesi bozulabilir.

•Polikistik Over Sendromu (PKOS) veya hormonaldengesizlik yaşayan kadınlar için etsiz beslenme bir çözüm olabilir mi? Hangi besinler hormonal dengeyi destekler?

Pkos için iyileştirilmesi gerekenler arasında, regl düzensizliği, anovülasyon, insülin direnci, kilo sorunu, androjen seviyesi ve inflamasyon sorunları vardır. Etsiz beslenme, bu maddeler arasında inflamasyonu azaltma ve kilo kontrolü sorunlarına çözüm olabilir.

Bitkisel bazlı beslenmek hormonal dengeyi destekler. Tam tahıllar, kurubaklagiller, yeşil sebzeler, çilek, kivi, orman meyveleri, çiğ kuruyemişler.

•Hamilelik ve emzirme döneminde vejetaryen/vegan beslenen kadınların nelere ekstra dikkat etmesi gerekir? Bebeğin ve annenin sağlığı için olmazsa olmazlar nelerdir?

Doğru planlama ve takviyelerle bebek ve anne için vejetaryen/vegan beslenme sağlıklı ve yeterli olabilir. Özellikle demir, B grubu vitaminleri ve omega-3 takviyeleri doğru planlamayla sağlanmalıdır. Ancak bilinçsizce yetersiz ve dengesiz vegan/vejetaryen beslenme bebek ve anne için hayati risk oluşturabilir.

•Menopoz dönemindeki kadınlar için etsiz beslenme, sıcak basması, kemik sağlığı gibi konularda nasıl bir rol oynar? Kalsiyum ve D vitamini kaynakları konusunda önerileriniz nelerdir?

Bazı çalışmalara göre yağlı et tüketiminin menopoz dönemindeki kadınların en sık yakındıkları konu olan sıcak basmasını tetiklediği belirtiliyor. Aksine düşük yağlı ve bitkisel bazlı diyetlerin menopozal sıcak basmalarını azalttığı destekleniyor. Kemik sağlığı için net bir sonuç olmamakla beraber yeterli D vitamini ve kalsiyum alan kadınlarda etsiz beslenmenin kemik sağlığını olumsuz etkilemediği belirtiliyor.

Hayvansal ve bitkisel kaynaklı süt ve süt ürünleri, tofu, susam, chia tohumu, badem kalsiyum kaynakları olarak söylenebilir. D vitamini için ise özellikle yaz aylarında, günde 10–15 dakika boyunca ellerin ve kolların doğrudan güneş ışığına maruz kalması genellikle yeterlidir; bu sürede güneş kremi kullanılmamalı doğrudan güneş ışınlarından yararlanmak hedeflenmelidir. Yumurta, süt ürünleri ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş besinler tüketmek de düşük oranda da olsa D vitamini almaya katkı sağlar.