Hamilelik haftası nasıl hesaplanır? Son adet tarihi nedir?

Bir kadın, günü geçip gebelik şüphesi ile geldiğinde ilk sorumuz en son ne zaman adet gördüğü olur. İkinci sorumuz ise adetlerinin düzenli olup olmadığıdır. Peki, hamilelik, gebelik haftası nasıl hesaplanır? Op. Dr. Numan Bayazıt anlatıyor...


Hamilelik hesaplama anne adaylarının en merak ettiği konular arasındadır, hatta ilk hamilelik döneminin en merak edilen sorusudur. 'Kaç haftalık hamileyim', 'Hamileki, gebelik haftası nasıl hesaplanır?' Merak edilen bu soruları Opr. Dr. Numan Bayazıt yanıtladı... İşte hamilelik hesaplama yöntemi:

SON ADET TARİHİNE GÖRE KAÇ HAFTALIK HAMİLEYİM?

Eskiden hesaplama cetveline, şimdi ise ultrasonun bilgisayar bölümüne kadının bildirdiği “Son Adet Tarihi” yani SAT’ı girip kaç haftalık bir gebelik beklendiğine bakarız. SAT adetin ilk başladığı gündür, bittiği gün değil. Bazı kadınların adet başlamadan önce bir süre lekelenmeleri olur. Bu lekelenmeler değil, adetin kuvvetlendiği gün “İlk Gün” olarak kabul edilir.

Sonra kadın ultrasona alınır ve bebeğin öncelikle rahim içinde olup olmadığına, daha sonra kalp atışlarına bakılır. İkisi de tamamsa sıra Baş-Popo mesafesinin ölçülmesine gelir. Buna CRL (Crown Rump Lenght) denir. Başın en uç noktasından, kuyruk sokumunun ucuna kadar olan mesafedir.

BEBEĞİN GERÇEK YAŞI NASIL HESAPLANIR? 

CRL ölçümü ilk 3 ay içinde yapıldığında, bebeğin gerçek yaşını 4-5 gün yanılma ile gösterir. İlk 3 aydan sonra yapılan baş çapı, uyluk kemiği uzunluğu ve özellikle karın çevresi gibi ölçümlerin bebeğin gerçek yaşını göstermesi bakımından değeri yoktur. Kilo ölçümleri ve buna göre çıkan haftaların ise gebelik yaşının tahmini anlamında hiç önemi yoktur. Çünkü, tıpkı doğduktan sonra olduğu gibi, yapısal ve beslenme gibi başka nedenlerle olan büyüklük farklılıkları ortaya çıkmaya başlar. İşte bu nedenle ilk 3 ay içinde ultrasona girmek önemlidir.

Gebeliğin bundan sonraki bütün takipleri, CRL tarafından doğrulanan “Son Adet Tarihi” yani SAT’a göre yapılacaktır. Bebekte gelişme geriliği var mı, varsa doğurtalım mı, suyu gelirse ya da gebelik zehirlenmesi olursa bekleyelim mi yoksa artık doğurtabilir miyiz, akciğerler olgunlaşmış mıdır? … Bütün bu kararlar alınırken gebelik yaşı yani SAT göz önüne alınır.

CRL ölçümü gebeliğin 14. haftasına kadar yapılır. Bu haftadan sonra yapıldığında bebek büyüyüp bükülmeye başladığı için anlamı yoktur.

HAMİLELİK (GEBELİK) HAFTASI NASIL HESAPLANIR?

Beklenen doğum tarihi, MDT (Muhtemel Doğum Tarihi) olarak bilinir. Bu normal gebeliklerin ortalaması alınarak tahmin edilen bir zamandır ve SAT’tan itibaren 280 gündür. Gebelik takipleri ay ay değil, hafta hafta sayılarak yapılır. Yani ortalama gebelik süresi 40 haftadır.

Peki biz neden “Son adet tarihiniz nedir?” diye sorup, bütün hesaplamaları ona göre yapıyoruz. Döllenme gerçekten o tarihte mi oluyor, yani gebeliğin başlangıcı o tarih mi?... Hayı

Bizim son adet tarihini sormamızın sebebi, kadınların bunu takip etmesinin daha kolay olmasıdır. Kadın hangi tarihte yumurtladığını ya da gebe kaldığı ilişkinin hangi tarihte olduğunu bilemeyebilir. Yani SAT, bizim kadınlardan bilgi almamızın yoludur. Birazdan gerçek gebeliğin ne zaman başladığını anlattığımda, SAT’a neden her zaman güvenemeyeceğimizi anlayacaksınız.

Gebelik gerçekte SAT’da değil, yumurta ile spermin birleştiği gün başlar. İlişki olduğunda yumurtlama da olmuşsa döllenme saatler içinde gerçekleşir. İşte bu, bir gebeliğin gerçek başlama anıdır. Biz bunu bilip, gebelik haftalarını buna göre saysaydık, ortalama bir gebelik 40 değil 38 haftadır diyecektik. Çünkü yumurtlama SAT’dan ortalama 14 gün sonra olur.

SAT yani adetin ilk günü, yumurtaların büyümeye başladığı tarihtir. Bir önceki ayda gebelik olmamışsa, bebek için kalınlaşıp hazırlanan rahim içi zarı adetle atılır ve hemen yenisi hazırlanmaya başlar. Bu hazırlık büyümeye başlayan yumurtalardan salgılanan östrojen hormonu ile olur. Bir yandan yumurta büyürken bir yandan da rahim içi zarı yani endometrium kalınlaşır.

YUMURTANIN OLGUNLAŞIP ÇATLAMASI 14 GÜN SÜRER 

Adetin ilk gününden itibaren büyümeye başlayan yumurtanın olgunlaşıp çatlaması ortalama 14 gün sürer. Biz de bir kadının gebeliğini SAT’den itibaren başlayarak saydığımızda, gebeliğin gerçek yaşına fazladan 2 hafta eklemiş oluruz.  Bunu herkes böyle kabul ettiğinde bir sorun yoktur. Nitekim bütün bilimsel çalışmalar SAT ile yapılır.

Peki ama ya kadın 14. günde yumurtlamıyorsa? İşte o zaman her şey yanlış hesaplanır. Bu nedenle ilk 3 ay içinde ultrason yapılıp, bildirilen son adet tarihi ile, ölçülen CRL’nin uyumlu olup olmadığının kontrol edilmesi çok önemlidir. 1 haftadan fazla bir uyuşmazlık varsa, SAT yanlıştır ve düzeltilmelidir.

Kadının gerçek yumurtlama zamanı birçok nedenle farklı olabilir. Örneğin sık rastlanan Polikistik Over Sendromu’nda yumurtlamalar çok geç olabilir. Kadın bize günüm geçti diye geldiğinde bebek beklenenden çok daha küçük olabilir hatta görülemeyebilir.

 İlerleyen yaşla birlikte yumurtlamalar daha çabuk olgunlaşıp çatlamaya başlar. Kadın bunu iki adet arasındaki sürenin kısılmasından anlayabilir. Bu durumda da bebek beklenenden daha büyük bulunacaktır.

Yaş daha da ilerleyip, yumurta sayısı azaldığında çatlayamama sorunu ortaya çıkmaya başlar ve iki adet arası uzar.

Bazen kadın gebe kaldığını fark etmez, gebelik esnasında olan bir kanamayı adet olarak algılayabilir. Geldiğinde beklediğinden çok daha büyük bir gebelikle karşılaşabilir.

Bütün bu nedenlerle gebelik yaşının hesaplanması için sadece SAT’a güvenemeyiz. Günü geçen bir kadının ilk ay içinde ultrasona girmesi önemlidir.

İLGİLİ İÇERİKLER

Etiketler: #Hamilelik