Üst üste gelen okul saldırıları: Çocuklarda gözden kaçan sinyaller neler, ebeveynler çocuklarını nasıl koruyabilir?
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan ve tüm Türkiye'yi yasa boğan okul saldırıları bazı önemli soru ve sorunları da gündeme taşıdı. Uzman Psikolog Eda Tuğçe Erol, çocuklarda saldırganlığın çoğu zaman aniden gelişmediğini, küçük ve fark edilmeyen işaretlerin zamanla birikerek daha büyük davranışlara dönüştüğünü belirtiyor...
Toplum olarak zor olayların ardından çoğu zaman aynı soruya odaklanıyoruz: “O çocuk nasıl bu noktaya geldi?” Oysa asıl dikkat edilmesi gereken, bu noktaya gelene kadar hangi işaretlerin görülmediği. Çocuklarda saldırganlık çoğu zaman bir anda ortaya çıkmıyor; birikiyor, yanlış yorumlanıyor, erteleniyor ve zamanla daha sert bir dile dönüşüyor.
Şiddet öncesinde hangi işaretler görülür?
Çocuklarda saldırganlık çoğu zaman ani bir durum değildir. Küçük işaretlerle başlar, çoğu zaman yanlış değerlendirilir ya da geçiştirilir. Sık öfke patlamaları, başkalarına zarar verme, kurallarla sürekli çatışma ve empati eksikliği gibi belirtiler daha görünür olduğu için erken fark edilebilir. Ancak her çocuk bu kadar açık sinyaller vermez.
Sessiz kalan çocuklar neden gözden kaçıyor?
Bazı çocuklar saldırgan davranışlar göstermese de aslında ciddi bir içe çekilme yaşayabilir. Kimseyle konuşmayan, arkadaş edinmeyen, sınıf içinde var ama görünmez gibi duran çocuklar çoğu zaman “kendi halinde” denilerek geçiştirilir. Oysa mesele yalnızca saldırganlık değildir; çocuğun dünyayla nasıl ilişki kurduğudur. Bir çocuk ya dışarıya vurur ya da tamamen içine çekilir. Her iki durumda da ortak nokta, duygularını düzenlemekte zorlanmasıdır.
Hangi belirtiler ciddiye alınmalı?
Burada asıl belirleyici olan yaş değil, davranışın sürekliliği ve yönüdür. Küçük yaşlarda öfke yaşanması doğaldır. Ancak yıllar geçmesine rağmen çocuk öfkesini hâlâ yalnızca zarar vererek gösteriyorsa ya da tam tersine giderek daha çok içine kapanıyorsa, bu durum artık “geçer” diye düşünülmemelidir. Çocuk büyüdükçe sorun da büyür; erken fark edilen durumlar yönlendirilebilirken, geç fark edilenler daha katı bir hale gelebilir.
