Uzman açıkladı: Jeomanyetik fırtına ve uykusuzluk ilişkisi
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erdinç Özek, son günlerde artan jeomanyetik fırtınanın bazı bireylerde geçici uyku düzensizliklerine yol açabileceğini, ancak bunun panik nedeni olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Son günlerde Güneş kaynaklı jeomanyetik dalgalanmaların artmasıyla birlikte, “uykuya dalamıyorum”, “gece sık uyanıyorum” ve “huzursuz hissediyorum” gibi şikâyetler daha sık dile getirilmeye başladı. Sosyal medyada hızla yayılan bu durum, Güneş fırtınalarının insan sağlığı üzerindeki etkilerini yeniden gündeme taşıdı.
Jeomanyetik fırtınalar gerçekten uykuyu etkiler mi?
Bilimsel olarak G3 seviyesinde değerlendirilen jeomanyetik fırtınalar orta şiddetli kabul edilir ve esas etkilerini teknolojik sistemler üzerinde gösterir. İnsan vücudu üzerindeki etkiler ise doğrudan değil, dolaylı ve sınırlıdır. Ancak bazı çalışmalarda, manyetik alan değişimlerinin uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin hormonu üzerinde etkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu durum özellikle hassas bireylerde uykuya dalmada güçlük veya yüzeyel uyku şeklinde kendini gösterebilir.
Herkes bu durumdan etkilenir mi?
Toplumun büyük bir kısmı bu süreçten belirgin şekilde etkilenmez. Ancak uyku düzeni hassas olan bireyler, yoğun stres altında yaşayanlar, migren hastaları, ileri yaş grubu ve nörolojik hastalığı bulunan kişiler çevresel değişimlere karşı daha duyarlı olabilir. Bu nedenle jeomanyetik dalgalanmalar bu gruplarda daha belirgin hissedilebilir.
Etkileri azaltmak mümkün mü?
Jeomanyetik fırtınalardan tamamen korunmak mümkün olmasa da, vücudun biyolojik ritmini korumak etkilerin hafif atlatılmasına yardımcı olabilir. Düzenli uyku saatleri oluşturmak, akşam saatlerinde ekran maruziyetini azaltmak, kafein tüketimini sınırlamak ve uyku ortamını karanlık ve serin tutmak bu süreçte önem taşır. Ayrıca nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri de uyku kalitesini destekleyebilir.
