Çocuklara cinsellik nasıl anlatılmalı?

Mevzu mühim; cinsellik! Siz de çocuğunuz ve cinsellik kelimelerini yan yana duyduğunuzda endişeleniyorsanız, kaygılarınızı bir kenara bırakın. Cinsel kimlik gelişimi, cinsiyetle ilgili toplumsal kodlamalar ve cinsiyet ayrımcılığı hakkında onu en doğru şekilde yönlendirecek olan sizsiniz!
Yazı: Gürcan Öztürk

Merak içindeyiz; ‘Çocuğuma cinselliği nasıl anlatacağım?’, ‘ya cinsellikle ilgili yanlış algı oluşturursak’, ‘cinsiyet ayrımcılığı yapmamak için nasıl yaklaşacağım?’, ‘vajinasını sorduğunda hangi kelimeyi kullanacağım?’, ‘erkek olmasına rağmen bebeklere ilgi göstermesi cinsel kimlik konusunda karmaşa yaşadığını gösterir mi?’ gibi pek çok soru var aklımızda. Cinsiyet olgusu ve toplumsal kodlar; çocukların karşı cinsle olan iletişiminden duygusal ilişkilerdeki tavrına, sosyal ortamda takındığı tavırdan iş hayatındaki başarısına dek uzanan geniş bir yelpazeye etki ediyor. Hal böyle olunca, çocuklara bebekliğinden itibaren cinsellik kavramı elbette çok doğru bir şekilde aktarılmalı. Bu konuda da elbette iş yine size düşüyor. Nasıl başlamalı? Yeni doğan bir bebeğin biyolojik bir cinsiyeti olmasına rağmen henüz toplumsal bir cinsiyete sahip olmadığını söylüyor Memorial Hastanesi’nden Uzman Doktor Abdülkadir Özel ve çocuk büyürken toplumda çocuğun önüne cinsiyete uygun davranış modellerinin sunulduğuna dikkat çekiyor. Bu süreci hazırlayan beş temel etken ise aile, sosyal çevre, okul, arkadaş grupları ve medya. Bu süreç; koşullanma, öğretim, model alma, özdeşleşme gibi çeşitli öğrenme mekanizmaları ile işliyor. Bu şekilde kişiye göre farklılıklar söz konusu olsa da toplumsal roller ve modeller çocuk tarafından içselleştiriliyor.  

Çok hassas yaklaşmalı
Cinsiyet algısının ve toplumsal kodların birbirine domino etkisinde bulundukları söylenebilir. Bir yerden meydana gelen ufak bir kırılma ya da sarsıntı, ilerleyen zamanlarda beklenmedik bir şekilde çocuğu çıkmaza sokabiliyor. Peki öyleyse aileler bu konuda nelere dikkat etmeli? Cinsel Terapist Op. Dr. Gökçen Erdoğan, “Çocuklar kendi cinsel kimliklerinin farkına vardıktan sonra anne-babanın dikkatli olması gerekiyor. Zaman zaman çocuğun yanında giysilerimizi değiştirebiliriz. Ancak bunu yaparken dikkat etmemiz gerekiyor. Mesela ‘gözünü kapa’ dememize gerek yok. Özellikle beş yaşını geçtikten sonra annenin kızı, babanın erkeği yıkaması ve bunu çıplak olarak değil iç çamaşırıyla yapması gerekir. Çocukta utanma duygusunu aile geliştirir. Eğer aile cinsellik kötü bir şeymiş gibi davranırsa veya bu konuda tamamen sessiz kalırsa, çocuk kendi içinde bunun konuşulmayacak, kötü bir şey olduğunu düşünür. Gizli gizli kendini bulmaya çalışır. Bu yolla da yanlış bilgiler edinebilir. Örneğin; cinsel organıyla oynayan çocuğa sık sık uyarıda bulunmak yerine, ‘hadi gel birlikte bir faaliyet yapalım’ diyerek, çocuk fark etmeden ilgisini başka bir şeye odaklamak daha yararlı. Burada önemli olan dikkatini dağıtmak ve farklı yöne çekmek” diyor.

7-11 yaş arası dönem önemli
Peki ne zaman cinsellik konusunda çocuklarla konuşmaya başlanmalı? Çocuk gördükleri ve duyduklarından yola çıkarak, soru sormaya başladığında cinsel eğitimin de başlaması gerekiyor. Çocuklarda toplumsal cinsiyete ilişkin farkındalık ise, genellikle yedi yaş civarında gerçekleşiyor. Çocuğun içinde bulunduğu kültüre ait toplumsal normları ve davranış biçimlerini anlayabilme kabiliyeti ise 7-8 yaş civarında gelişiyor. Uzman Doktor Özel, sekiz yaşını geçtikten sonra çocukların seksin karmaşık mekaniğini anlayabileceğini fakat fizyolojik ayrıntısını ancak 11 yaşından itibaren algılayabileceğini dile getiriyor ve ekliyor.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.